Bao lâu nên lên dây đàn piano một lần và dấu hiệu đàn bị lạc tiếng

Nhiều gia đình mua đàn piano cho con học, những năm đầu đàn kêu trong và êm, rồi một ngày bé than đàn nghe khác khác, bấm hợp âm quen thuộc mà thấy chói tai. Phần lớn trường hợp như vậy không phải đàn hỏng mà là đàn đã lạc tiếng, cần được lên dây lại.

Đàn piano cơ có hơn hai trăm sợi dây thép được căng với lực rất lớn. Theo thời gian, độ ẩm, nhiệt độ và tần suất chơi, lực căng này thay đổi dần khiến cao độ lệch khỏi chuẩn. Bài viết dưới đây giúp anh chị biết bao lâu nên lên dây một lần và cách nhận ra sớm khi đàn bắt đầu lạc tiếng.

Bao lâu nên lên dây đàn piano một lần

Với đàn piano cơ dùng trong gia đình, mức khuyến nghị phổ biến là lên dây từ một đến hai lần mỗi năm. Nếu nhà có bé học đều mỗi ngày hoặc đàn dùng để dạy học, nên tăng lên ba đến bốn lần mỗi năm để giữ cao độ ổn định cho việc luyện tai.

Đàn mới mua, kể cả đàn mới hoàn toàn hay đàn cơ đã qua sử dụng nhập về, trong năm đầu thường cần lên dây ba đến bốn lần. Lý do là dây và bảng cộng hưởng cần thời gian để thích nghi với khí hậu mới. Sau giai đoạn này, đàn sẽ giữ tiếng lâu hơn.

Riêng đàn piano điện, organ điện tử và các loại đàn điện thì không cần lên dây vì âm thanh được tạo bằng mạch điện tử. Các dòng đàn này chỉ cần vệ sinh phím, kiểm tra loa và nguồn điện định kỳ.

Khí hậu TP. Hồ Chí Minh ảnh hưởng đến đàn thế nào

Sài Gòn có hai mùa mưa nắng rõ rệt, độ ẩm có lúc lên rất cao vào mùa mưa rồi giảm nhanh khi vào mùa khô. Gỗ trong đàn piano hút ẩm và nhả ẩm theo môi trường, làm bảng cộng hưởng phồng lên hoặc co lại, kéo theo cao độ dây thay đổi. Vì vậy, nhiều kỹ thuật viên khuyên khách ở thành phố nên lên dây vào thời điểm chuyển mùa, khoảng tháng năm và tháng mười hai, để đàn giữ tiếng tốt suốt cả mùa.

Đàn đặt sát cửa sổ, gần máy lạnh thổi trực tiếp hoặc ở phòng thường xuyên đóng kín, không thông gió cũng dễ lạc tiếng hơn bình thường.

Dấu hiệu đàn piano bị lạc tiếng

Không cần tai nhạc quá tốt, anh chị vẫn có thể tự nhận ra đàn đang có vấn đề qua những biểu hiện sau:

• Bấm một phím nghe như có hai, ba tiếng rè rè chồng lên nhau, âm không còn tròn và sạch.
• Các hợp âm quen thuộc như Đô trưởng nghe chua, chói, không êm như trước.
• Cùng một nốt ở các quãng tám khác nhau nghe không khớp với nhau.
• Chơi kèm với đàn điện, đàn guitar hoặc bản nhạc thu sẵn thấy lệch rõ.
• Vùng phím cao nghe mỏng và rít, vùng phím trầm nghe đục, ù.
• Đã hơn một năm chưa lên dây, hoặc vừa chuyển nhà, di chuyển đàn sang phòng khác.

Nếu gặp từ hai dấu hiệu trở lên, nên gọi thợ kiểm tra sớm. Để đàn lạc tiếng quá lâu, khi lên dây lại phải kéo căng dây nhiều, vừa tốn công vừa dễ khiến đàn không giữ tiếng ổn định ngay sau lần đầu.

Quy trình lên dây đàn tại nhà diễn ra như thế nào

Một buổi lên dây đàn piano cơ tại nhà thường mất từ một đến hai tiếng, tùy tình trạng đàn. Quy trình cơ bản gồm các bước:

1. Kỹ thuật viên kiểm tra tổng quát đàn, nghe thử từng vùng phím và hỏi chủ nhà về thói quen sử dụng.
2. Tháo nắp trước, kiểm tra búa gõ, dây, chốt dây và bộ máy xem có bộ phận nào lỏng hoặc hư.
3. Lấy chuẩn nốt La ở tần số 440 Hz, sau đó lên dây lần lượt theo quãng từ giữa ra hai đầu bàn phím.
4. Tinh chỉnh lại các nốt đơn, nốt đôi, nốt ba dây để âm thanh đều và trong.
5. Chơi thử toàn bộ bàn phím, kiểm tra pedal, vệ sinh bên trong đàn và tư vấn cách bảo quản cho gia đình.

Mẹo giúp đàn giữ tiếng lâu hơn

Đặt đàn cách tường khoảng mười centimet, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp và tránh luồng gió máy lạnh. Trong mùa mưa, có thể dùng máy hút ẩm cho phòng đặt đàn hoặc treo túi hút ẩm chuyên dụng bên trong thân đàn. Đóng nắp phím khi không chơi để hạn chế bụi. Hạn chế tự ý di chuyển đàn, nếu cần chuyển nhà nên nhờ đơn vị có kinh nghiệm và lên dây lại sau khi đàn ổn định ở chỗ mới khoảng hai tuần.

Lên dây đúng hạn không chỉ giúp đàn nghe hay mà còn giúp bé luyện cảm âm chính xác ngay từ đầu. Nếu anh chị ở TP. Hồ Chí Minh và cần kiểm tra hoặc lên dây đàn piano tại nhà, cứ gọi Âm Vang Piano qua hotline 0922 323 888, đội kỹ thuật sẽ sắp xếp lịch phù hợp với gia đình.